Τάφος της Εποχής του Χαλκού αποκάλυψε στοιχεία χειρουργικής επέμβασης στον εγκέφαλο

2023-02-28
The remains of two elite brothers were found in a Bronze Age tomb in the ancient city of Tel Megiddo, Israel.
The remains of two elite brothers were found in a Bronze Age tomb in the ancient city of Tel Megiddo, Israel.

Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν στοιχεία εγχείρησης εγκεφάλου σε ένα από τα δυο αδέλφια που είχαν θαφτεί σε  τάφο της Εποχής του Χαλκού. Το εύρημα αποτελεί το πρωιμότερο δείγμα τρυπανισμένου κρανίου. Ο τρυπανισμός (trepanation) που πρωτοεμφανίστηκε στη Λίθινη εποχή (20 000 π.Χ.) ήταν ένα είδος χειρουργικής επέμβασης, κατά την οποία ανοίγονταν οπές στα οστά του κρανίου πιθανότατα με σκοπό την απομάκρυνση των κακών πνευμάτων και την αντιμετώπιση ψυχικών διαταραχών, ημικρανιών ή της επιληψίας. Αρκετοί ασθενείς επιβίωναν του τρυπανισμού, όπως παρατηρείται σε απολιθωμένα κρανία.

Τα λείψανα των αδελφών, που έζησαν κατά την Εποχή του Χαλκού μεταξύ του 1550 π.Χ. και του 1450 π.Χ., βρέθηκαν κατά τη διάρκεια ανασκαφικής έρευνας σε τάφο στην αρχαία πόλη Τελ Μεγκίντο (Tel Megiddo), στο σημερινό Ισραήλ.

Ο μεγαλύτερος αδελφός, ο οποίος εκτιμάται ότι ήταν μεταξύ 20 και 40 ετών όταν πέθανε, είχε υποβληθεί σε αυτή την χειρουργική τεχνική που περιλάμβανε την κοπή του τριχωτού της κεφαλής και τη χρήση ενός αιχμηρού, λοξού εργαλείου με το οποίο χάραζαν τέσσερις διασταυρούμενες γραμμές στο μετωπιαίο οστό του κρανίου. Οι γραμμές αυτές είχαν δημιουργήσει στο κρανίο του ασθενούς μια τετράγωνη οπή 30 χιλιοστών.

«Έχουμε αποδείξεις ότι ο τρυπανισμός ήταν ένα διαδεδομένο είδος χειρουργικής επέμβασης για χιλιάδες χρόνια», δήλωσε η βασική συντάκτρια της μελέτης Ρέιτσελ Κάλισερ και υπ. διδάκτωρ στο Ινστιτούτο Joukowsky για την Αρχαιολογία και τον Αρχαίο Κόσμο του Πανεπιστημίου Brown στο Ροντ Άιλαντ των Η.Π.Α.

«Ωστόσο, δεν το βλέπουμε τόσο συχνά στην Εγγύς Ανατολή, καθώς έχουν βρεθεί μόνο δώδεκα δείγματα σε ολόκληρη αυτή την περιοχή. Η ελπίδα μου είναι ότι η προσθήκη περισσότερων παραδειγμάτων στο επιστημονικό αρχείο θα εμβαθύνει την κατανόηση της ιατρικής περίθαλψης και της πολιτιστικής δυναμικής στις αρχαίες πόλεις της περιοχής αυτής».

Οι ερευνητές παραξενεύτηκαν όταν ανακάλυψαν ότι τα κομμάτια των οστών που αφαιρέθηκαν από το κρανίο, είχαν ταφεί μαζί με τα νεκρά αδέλφια.

Ο τάφος βρέθηκε σε μια περιοχή που γειτνιάζει με ένα ανάκτορο της ύστερης εποχής του Χαλκού στην Τελ Μεγκίντο, γεγονός που κάνει τους ερευνητές να πιστεύουν ότι οι δύο άνδρες ήταν είτε μέλη της ελίτ είτε βασιλείς. Η εξέταση DNA αποκάλυψε ότι οι δύο ήταν συγγενείς και πιθανότατα αδέρφια. Οι άνδρες είχαν ταφεί με κυπριακά κεραμικά, τρόφιμα και άλλα πολύτιμα αντικείμενα παρόμοια με αυτά που βρέθηκαν σε άλλους τοπικούς τάφους υψηλού κύρους.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα δύο αδέλφια ήταν βαριά άρρωστα. Οι σκελετοί τους έφεραν σημάδια ασθένειας, συμπεριλαμβανομένων εκτεταμένων βλαβών που υποδηλώνουν χρόνιες, εξουθενωτικές καταστάσεις. Αλλά και οι δύο επιβίωσαν για πολλά χρόνια, παρά τις δυσκολίες που επέφεραν οι ασθένειές τους.

Τα δυο αδέλφια έπασχαν από σοβαρά νοσήματα, τα οποία εκείνη την εποχή, θα ήταν δύσκολο να αντιμετωπιστούν εάν δεν ήταν πλούσιοι ή αν δεν είχαν υψηλή κοινωνική θέση, δήλωσε η Κάλισερ. Αν ανήκαν στην ελίτ, μπορεί να μη δούλευαν τόσο πολύ και μπορεί να ακολουθούσαν ειδική δίαιτα, εκτιμά η ερευνήτρια.

Πηγή: CNNertnews.gr